
Lesi sifundo asihloselwe ukuba yisona kuphela isifundo seBhayibheli ngale ndaba; kunalokho siyisiqondiso sokuqhubeka nokufunda kwakho.
Ngikhona, eTestamenteni Elidala
Sifunda kuEksodusi ukuthi uNkulunkulu umchazela kanjani uMose ukuthi Yena ungubani, nokuthi uMose kufanele athini kubantu uma bembuza ukuthi ngubani omthumile kubo.
14UNkulunkulu wathi kuMose: “NGIKHONA ENGIYIKHO.” Wathi futhi: “Uyakusho kanje kubantwana bakwa-Israyeli: ‘NGIKHONA ungithumile kini.’” – Eksodusi 3:14
EsiHeberwini sokuqala kubhalwe kanje:
אֶהְיֶה אֲשֶׁר אֶהְיֶה (ehyeh asher ehyeh) – NGIKHONA ENGIYIKHO.
Yile ndlela uNkulunkulu azichaza ngayo. Kamuva utshela uMose ukuthi anike abantu igama lakhe ngokufushane: NGIKHONA. Akukho ukukhombisa isikhathi, akukho okwedlule noma okuzayo. Wayekhona ngaphambi kwakho konke, futhi uyobe esekhona ngemva kwakho konke. NGIKHONA nje. Leli gama elithi NGIKHONA yigama lomuntu siqu. Lapha sesibona okwandulela lokho uJesu ayezokusho ngaYe iminyaka eminingi kamuva. Ukuhunyushwa kwesiGreki kweTestamente Elidala, iSeptuagint, kusebenzisa amazwi athi Egō eimi. Yiwo kanye amazwi asetshenziswa eTestamenteni Elisha.
Ngikhona, eTestamenteni Elisha
UJohane 8 uchaza umsebenzi kaJesu Kristu emhlabeni. Ababekhona, ikakhulukazi ababhali, babengabaza. Funda isahluko ukuze uthole umongo. Ukhuluma ngo-Abrahama, nokuthi wayeyothokoza kanjani ukubona usuku uJesu aqedela ngalo umsebenzi wakhe emhlabeni. Lapho ababhali bethi akakabi neminyaka engamashumi amahlanu kodwa uthi ubone u-Abrahama, uxhumanisa uEksodusi 3:14 namanje, futhi ukhombisa ukuthi unguNkulunkulu uqobo, uMesiya obelindelwe, nokuthi ngempela akaboshwa yisikhathi:
58UJesu wathi kubo: “Ngiqinisile, ngiqinisile ngithi kini: Engakabikho u-Abrahama, mina ngikhona.” – Johane 8:58
Akukho okwedlule noma okuzayo. Ngikhona nje. Qaphela ukuthi uJesu akasho ukuthi “engakabikho u-Abrahama, ngangikhona”, kodwa uthi “ngikhona” – yilo kanye igama uNkulunkulu alinika uMose. Lapha sinesambulo sikaJesu Kristu njengoNkulunkulu uqobo, ongenasiqalo nesiphetho. Manje abasenaso isizathu. Akumangalisi ukuthi ababhali babefuna ukumkhanda ngamatshe. Iqiniso lishaya kanzima, kodwa amehlo abo ayevaliwe kulo, njengoba kunjalo nanamuhla (KwabaseRoma 11:8). Kulokhu, funda u-Isaya 53, isahluko “esinqatshelwe” kumaJuda. Manje uJesu ngempela unguNkulunkulu onathi, kulabo abafuna ukumbona.
Sifunda umqondo ofanayo kuJohane 18:4–5 lapho uJesu eboshwa. Lapho uJesu ebuza amasosha ukuthi afunani, futhi aphendula athi “UJesu waseNazaretha”, waphendula wathi: “Yimi.” Lokho isiGreki esikusho ngempela ngu-Egō eimi – Ngikhona. Ezinye izinguqulo zesiNgisi zifundeka ngokuthi “I am He”, kodwa igama elithi “He” (Yena) lengezwa kamuva ngabahumushi. Amanye amaBhayibheli esiNgisi alibhala ngamagama atshekile ukukhombisa ukuthi lalingekho esiGrekini sokuqala.
Ngikhona, kuwe namuhla
Kusho ukuthini lokhu kuwe namuhla? Ake sibheke izitatimende ezimbalwa uJesu azenzayo ngaYe. Isitatimende ngasinye kulezi siwukugcwaliseka kweTestamente Elidala, futhi ngasinye sikhombisa isimilo seqiniso nenhliziyo kaNkulunkulu uBaba, manje esibonakala eNdodaneni yakhe. Ufuna okuhle kakhulu kithi. UNkulunkulu uyakukhathalela futhi ufuna ukukunika okuhle kakhulu.
-
Johane 6:35, 41, 48, no-51:
35UJesu wathi kubo: “Mina ngiyisinkwa sokuphila. Ozayo kimi akasoze alamba, nokholwa yimi akasoze oma naphakade.”
Lokhu kulandela isimangaliso sokondliwa kwabantu abangu-5 000, esifunda ngaso kuJohane 6. Ukudla kwakuyindlala, abantu abaningi babempofu, futhi uJesu waletha inala cishe kungekho lutho. Nokho akafuni ukwanelisa nje indlala yethu yomzimba, kodwa futhi nesidingo esijulile sokomoya.
Ireferensi yeTestamente Elidala: Eksodusi 16 – imana ehlane.
-
Johane 8:12; no-9:5:
“Mina ngiwukukhanya kwezwe. Ongilandelayo akasoze ahamba ebumnyameni, kodwa uyakuba nokukhanya kokuphila.”
Njengokudla, ukukhanya nakho kwakuyindlala. Kwakungekho zibani zasemgwaqweni ebusuku, njengoba nje kwakungekho ukukhanya ehlane ebusuku. Ngesikhathi seMkhosi Wamadokodo (Johane 7) amaJuda ayeshisa izibani njengophawu lokuthi uNkulunkulu waliholela kanjani isizwe ehlane. Njengoba ememezela ukuthi uyikukhanya kwezwe ngemva kwalokho nje, umkhosi wawusesemqondweni yabo. Uma uJesu eyikukhanya kwakho, akudingeki wesabe ubumnyama.
Ireferensi yeTestamente Elidala: Eksodusi 13:21 – insika yomlilo ebusuku yayikhombisa ama-Israyeli ayehamba indlela.
-
Johane 10:7 no-9:
“Mina ngiyisango. Uma umuntu engena ngami, uyakusindiswa, angene aphume, athole idlelo.”
Lokhu kwandulela isitatimende esilandelayo, sokuthi uJesu ungumalusi omuhle. UJesu uyisango esingena ngalo siye kuBaba.
Ireferensi yeTestamente Elidala: IHubo 118:19–20 – isango leNkosi.
-
Johane 10:11, 14:
“Mina ngingumalusi omuhle. Umalusi omuhle udela ukuphila kwakhe ngenxa yezimvu.”
Wayenjani umalusi ngesikhathi sikaJesu? Izimvu zazibona umalusi emi ngasesangweni lesibaya, zingene khona kuphela. Umalusi wayezihlola ukuthi azinawo yini amanxeba noma ukulimala. Uyazinakekela futhi azibale izimvu njengoba zingena esibayeni. Uma enye ingekho, ushiya ezinye esibayeni ahambe ayofuna elahlekile. Bheka uMathewu 18:12 noLuka 15:4. Yilokho uJesu angenzela khona. Uza azongilanda lapho ngidukele khona.
Ireferensi yeTestamente Elidala: UHezekeli 34 – umalusi omuhle nabelusi ababi. Funda lesi sahluko ngokucophelela. Lesi sahluko siyisimangalo ngabaholi benkolo bamaJuda. UJesu ubhekisela kuso kuJohane 21:15 lapho ebuyisela uPetru esikhundleni sakhe futhi emchazela ukuthi uyoba kanjani umholi webandla. Abefundisi besimanje abazicabangela bona kuphela nabo kungase kudingeke bafunde uHezekeli 34.
-
Johane 11:25:
“Mina ngingukuvuka nokuphila. Okholwa yimi, noma efile, uyakuphila.”
UJesu ubhekisela ekufeni kukaLazaru, amvusa ngemva kwalokho nje. Ufakazela ukuthi ukufa akunamandla phezu kwethu. Ukufa akusona isinyathelo sokugcina.
Ireferensi yeTestamente Elidala: U-Isaya 53:10. U-Isaya 53 yisahluko esinqatshelwe kumaJuda. Futhi sibaluleke kakhulu kithi ekufinyeleleni kumaJuda. Sifunde.
-
Johane 14:6:
“Mina ngiyindlela, neqiniso, nokuphila. Akakho oza kuBaba kungesiyo ngami.”
Lesi sitatimende siyimpendulo yalokho akusho ngaphambili – akayona nje indlela ethile; uyiyona indlela; akalona nje iqiniso elithile; uyilona iqiniso; futhi akakhona nje ukuphila kwamanje; uyikhona ukuphila, ngemva kwalokhu kuphila.
Ireferensi yeTestamente Elidala: Eksodusi 26:33 noLevitikusi 16. Ilembu elalihlukanisa umuntu noNkulunkulu ladabuka phakathi. NgoJesu akusekho ukwehlukana phakathi kweNdawo Engcwele neNdawo Engcwele Kakhulu.
-
Johane 15:1:
“Mina ngiwumvini weqiniso, uBaba ungumlimi.”
UJesu ukhuluma la mazwi ngaphambi kokuba afele isono sesintu. Iqiniso laleli vesi ukuthi kufanele uhlale ugxilile emvinini weqiniso, uJesu Kristu uqobo. Ngeke ukwazi ukukwenza ngokwakho. Ngaphandle komthombo akukho kuphila kuwe.
Ireferensi yeTestamente Elidala: U-Isaya 5:1–7 no-27:2–6.
Cabanga ngakho
Kuzo zonke izimo kusetshenziswa amazwi esiGreki athi Egō eimi, alandelwa ibizo. Zingaki izitatimende azenzayo ngaYe?
Lokhu kukutshelani ngokuzembula kukaNkulunkulu kumuntu? “Isikhombisa” sisho ukuthini ohlelweni lukaNkulunkulu, futhi yiziphi izibonelo ongazinika zokuvela kwesikhombisa noma iziyisikhombisa eBhayibhelini? Hamba uyocwaninga kancane ngalokhu.
Ungazisebenzisa kanjani kuwe izitatimende eziyisikhombisa zikaJesu ezithi “Mina ngi…”? Yena:
- uyisinkwa – ukudla kwami, ukunakekelwa, ukusekelwa, nokukhula emhlabeni ongiphakela lokho okushiwo abezindaba njengokudla kwami kosuku;
- uwukukhanya – okugxilile kwami emhlabeni lapho ubumnyama buqhuba khona. Ukukhanya kuxosha ubumnyama;
- uyisango – indlela yami okuwukuphela kwayo eya kuBaba, ngenkathi umhlaba ungitshela ukuthi ziningi izindlela zokusindiswa;
- ungumalusi omuhle – ukuvikelwa nokunakekelwa kwami (IHubo 23:1), ngenkathi umhlaba ungenandaba nami nhlobo;
- uwukuvuka – ithemba lami lekusasa ngenkathi umhlaba ungenalutho ongangipha lona, futhi uphakamisa amanga okuthi akukho ukuvuka;
- uyindlela, iqiniso, nokuphila – ikhampasi yami, okugxilile kwami, nesiqiniseko, lapho umhlaba umemezela izindlela eziningi ezingalungile, amanga, nokufa; futhi
- uwumvini – umthombo wami nokusekelwa kwami, lapho umhlaba ungikhamela ngezimfuno ezibekwa phezu kwami.
Yikuphi kokungenhla okudingayo kuBaba?
Ukunika konke ngoJesu Kristu. Cabanga isikhashana ukuthi yisiphi isidingo sakho esikhulu kakhulu njengamanje. Yisiphi kwizitatimende zikaJesu Kristu ezithi “Mina ngi…” ongazihlobanisa naso, futhi sisanelisa kanjani leso sidingo?
Mhlawumbe udinga ukuthi Egō eimi kube yiqiniso kuwe namuhla. KuMose nalabo ababemlandela kwakwanele ukuthi uNkulunkulu azibonakalise njengo-NGIKHONA. Namuhla kusenjalo.