Die ontmoeting by die put
Op die regte plek, op die regte tyd
Die Evangelie van Johannes vertel die verstommende verhaal van 'n sondaar wat op die regte plek en die regte tyd was, om Jesus se liefde te ontvang, ten spyte van haar toestand van sonde. Lees Johannes 4:1-42:
1Toe die Here dan verneem dat die Fariseërs gehoor het dat Jesus meer dissipels maak en doop as Johannes –
2alhoewel Jesus self nie gedoop het nie, maar sy dissipels -
3het Hy Judéa verlaat en weer na Galiléa gegaan.
4En Hy moes deur Samaría gaan.
5Hy kom toe by 'n stad van Samaría wat Sígar genoem word, naby die stuk grond wat Jakob aan sy seun Josef gegee het.
6En die fontein van Jakob was daar. Jesus het toe, omdat Hy moeg was van die reis, somaar by die fontein gaan sit. Dit was omtrent die sesde uur.
7Daar kom 'n vrou uit Samaría om water te skep. Jesus sê vir haar: Gee vir My water om te drink –
8want sy dissipels het na die stad gegaan om voedsel te koop.
9En die Samaritaanse vrou sê vir Hom: Hoe is dit dat U wat 'n Jood is, van my vra om te drink terwyl ek 'n Samaritaanse vrou is? Want die Jode hou geen gemeenskap met die Samaritane nie.
10Jesus antwoord en sê vir haar: As jy die gawe van God geken het en geweet het wie Hy is wat vir jou sê: Gee vir My water om te drink, sou jy Hom gevra het en Hy sou vir jou lewende water gegee het.
11Die vrou sê vir Hom: Here, U het nie eens 'n skepding nie, en die put is diep; waarvandaan kry U dan die lewende water?
12U is tog nie groter as ons vader Jakob nie, wat die put aan ons gegee het en self daaruit gedrink het, en sy seuns en sy vee?
13Jesus antwoord en sê vir haar: Elkeen wat van hierdie water drink, sal weer dors kry;
14maar elkeen wat drink van die water wat Ek hom sal gee, sal in ewigheid nooit dors kry nie, maar die water wat Ek hom sal gee, sal in hom word 'n fontein van water wat opspring tot in die ewige lewe.
15Die vrou sê vir Hom: Here, gee my daardie water, sodat ek nie dors kry en hier hoef te kom skep nie.
16Jesus sê vir haar: Gaan roep jou man en kom hier.
17Die vrou antwoord en sê: Ek het nie 'n man nie. Jesus sê vir haar: Jy het reg gesê: Ek het nie 'n man nie;
18want jy het vyf mans gehad; en die een wat jy nou het, is nie jou man nie. Dit het jy met waarheid gesê.
19Die vrou sê vir Hom: Here, ek sien dat U 'n profeet is.
20Ons vaders het op hierdie berg aanbid, en julle sê dat die plek waar ons behoort te aanbid, in Jerusalem is.
21Jesus sê vir haar: Vrou, glo My, daar kom 'n uur wanneer julle nie op hierdie berg en ook nie in Jerusalem die Vader sal aanbid nie.
22Julle aanbid wat julle nie weet nie; ons aanbid wat ons weet, want die saligheid is uit die Jode.
23Maar daar kom 'n uur, en dit is nou, wanneer die ware aanbidders die Vader in gees en waarheid sal aanbid; want die Vader soek ook mense wat Hom só aanbid.
24God is Gees; en die wat Hom aanbid, moet in gees en waarheid aanbid.
25Die vrou sê vir Hom: Ek weet dat die Messías kom, Hy wat Christus genoem word. Wanneer Hy kom, sal Hy ons alles verkondig.
26Jesus sê vir haar: Dit is Ek wat met jou spreek!
27En op dié oomblik het sy dissipels gekom en hulle verwonder dat Hy met 'n vrou in gesprek was. Tog het niemand gesê: Wat verlang U nie? of: Waarom spreek U met haar?
28Die vrou het toe haar waterkan laat staan en na die stad gegaan en vir die mense gesê:
29Kom kyk 'n man wat my alles vertel het wat ek gedoen het. Is Hy nie miskien die Christus nie?
30Hulle het toe uit die stad gegaan en na Hom gekom.
31En intussen het sy dissipels by Hom aangedring en gesê: Rabbi, eet.
32Maar Hy sê vir hulle: Ek het voedsel om te eet waar julle nie van weet nie.
33Die dissipels sê toe vir mekaar: Het iemand dan vir Hom ete gebring?
34Jesus sê vir hulle: My voedsel is om die wil te doen van Hom wat My gestuur het en om sy werk te volbring.
35Sê julle nie: Dit is nog vier maande, dan kom die oes nie? Kyk, Ek sê vir julle, slaan julle oë op en aanskou die lande dat hulle al wit is vir die oes.
36En hy wat maai, ontvang loon en vergader vrug vir die ewige lewe, sodat die saaier en die maaier saam bly kan wees.
37Want hierin is die woord waar: Dit is een wat saai, en 'n ander wat maai.
38Ek het julle gestuur om te maai waar julle nie aan gewerk het nie. Ander het gewerk, en julle het in hulle arbeid ingegaan.
39En baie van die Samaritane uit daardie stad het in Hom geglo oor die woord van die vrou wat getuig het: Hy het my alles vertel wat ek gedoen het.
40Toe die Samaritane dan by Hom kom, het hulle by Hom aangedring om by hulle te bly; en Hy het daar twee dae gebly.
41En baie meer het op grond van sy woord geglo
42en aan die vrou gesê: Ons glo nie meer op grond van wat jy gesê het nie, want ons het self gehoor en ons weet dat Hy waarlik die Christus, die Saligmaker van die wêreld, is. – Johannes 4:1- 42, 1953 Afrikaanse Vertaling
Moenie die fout maak om by vers 30 te stop nie. Dit is nie die einde van die verhaal nie. Die verduideliking van die gebeure is nie gebaseer om ander skrywers se sieninge nie. Die inligting word gedeel, suiwer hoe God Homself aan ons openbaar wanneer ons die tyd neem om Sy Woord te bestudeer.
Jesus het nooit onnodige konflik geskep nie. Daar is baie voorbeelde wat wys dat hy verkies het om van die skares te onttrek. In die eerste drie verse word die agtergrond waarteen die verhaal afspeel, gestel. Die Fariseërs het gehoor (en het waarskynlik nie eerstehandse ervaring gehad nie) dat Hy meer mense as Johannes die Doper gedoop het. Die inligting blyk ook nie waar te wees nie, daar Jesus nie gedoop het nie, maar sy dissipels het.) Hy het van Judea weggegaan na Galilea. Ek dink nou is 'n goeie tyd om 'n kaart van die gebied te kry, om jouself te oriënteer ten opsigte van waar die plekke geleë is.
Gevaarlike gebied
In Johannes 4:4 lees ons dat Hy deur Samaria moes gaan. As gevolg van konflik oor baie jare, het die Jode dit vermy om deur Samaria te reis, ook het hulle die Samaritane verag. Die rede hiervoor gaan baie jare terug: die tyd toe die koninkryk verdeel is in die noordelike en suidelike koninkryke, met Samaria as die hoofstad van die noordelike koninkryk, onder heerskappy van koning Jerobeam. Ten tye van die val van Israel onder die Assiriërs, het die mense ondertrou. Die Jode het na hierdie mense verwys as honde en half-rasse.
Vers 5 wys dat Hy by 'n stad genaamd Sígar aankom - hierdie stad is naby 'n stuk grond wat Jakob aan sy seun, Josef gegee het. Daar was ook 'n fontein, met 'n put, waaruit mense water gekry het. Die put was goed beskermd.
Die vrou by die put
Jesus was moeg, dit was in die middel van die dag en dit was warm. Vers 6 verduidelik dat dit 'die sesde uur' was, dus middag. Die tyd van die dag is afgetel vanaf 6vm, wat oggend was. Die 'sesde uur' sou dus 12 uur die middag wees - die warmste tyd van die dag. Skielik het 'n vrou verskyn om water te kry. Hierdie gebeurtenis is ongewoon, want hoewel die haal van water deur die vroue gedoen is, het hulle dit in groepe gedoen. Sodoende sou hulle veiliger wees. Vroue was ook nie met respek bejeën nie. As jy boonop 'n Samaritaan was, was dit nog erger. Daar was 'n goeie rede waarom die vrou alleen na die put gekom het, en ook in die middel van die dag.
Jesus het die ondenkbare gedoen. Hy het haar gevra, 'n Samaritaanse vrou, vir water. Sy dissipels was nie teenwoordig nie, want hulle het gaan kos koop. Jesus was alleen by die put. Die vrou was natuurlik gesteurd deur hierdie optrede van 'n man, en sy verduidelik dit dan ook aan die man (Jesus), asof Hy nie reeds geweet het wat haar optrede sal wees nie. Jesus het met hierdie ontmoeting baie sosiale reëls verbreek.
Jesus was nie geïnteresseerd in die vrou se agtergrond nie. Sien vers 10. Hy sê vir haar dat as sy weet Wie met haar gepraat het, sou sy Hom gevra het vir lewende water, in plaas daarvan om water uit die put te trek.
Haar reaksie en waarneming is skerp. Sy sê dat Hy nie 'n emmer met 'n tou het nie, en daarom is daar geen manier waarop Hy water uit die put kan trek nie. Sy vergelyk Hom met Jakob, wat die Samaritane hulle vader genoem het, en sê dat Hy beslis nie groter is as Jakob nie.
Die kern van Jesus se optrede en lering is hierin opgesluit: almal wat van hierdie water drink (van die put), sal weer dors word; maar enigeen wat drink van die water wat Ek hom gee, sal nooit weer dors wees nie. Daarmee saam sal daardie persoon self 'n put word waaruit water sal verskyn!
Die vrou vra hom onmiddellik om vir haar van hierdie lewende water te gee. Na alles, die idee en vooruitsig om nie weer water te gaan haal in die middel van die dag nie, het belowend gelyk. Sien vers 15.
Jesus dring dieper in haar hart in
Jesus vra haar om te gaan en haar man te gaan haal. Die ooglopende rede sou blyk te wees dat Hy nie met haar alleen wou wees nie, want sulke optrede was sosiaal onaanvaarbaar. Jesus weet reeds wat haar agtergrond is, selfs al het sy Hom nog niks daarvan vertel nie. Sy erken dat sy nie 'n wettige man het nie. Jesus delf dieper en sê vir haar dat dit waar is. Sy het nie 'n man nie; sy het reeds vyf mans voor die huidige gehad, en die een wat sy nou het, is sy ook nie mee getroud nie. Die waarheid kom nou uit. Hierdie was die rede waarom die vrou verkies het om nie in die openbaar gesien te word nie.
Sy is natuurlik verstom oor hierdie openbaring - in vers 19 verwys sy na Jesus as ''n profeet'. Sy begin 'n politieke argument oor waar aanbidding veronderstel is om plaas te vind. Is dit nie interessant dat selfs in ons tyd, mense uit verskeie godsdienstige groeperings steeds argumenteer oor iets so nietig soos 'waar en hoe jy moet aanbid' nie?
Jesus wys haar tereg, en sê dat daar 'n tyd sal kom waar dit nie meer gaan oor 'waar' nie (godsdienstige nakoming), maar 'Wie' – die Vader! Sien vers 23. Jesus spreek die gesindheid aan waarmee 'n mens moet bid. In gebed gaan dit oor lofprysing en om Hom te aanbid in Gees en Waarheid. Ons bid met die hulp van die Heilige Gees en deur Jesus as die Waarheid.
Die vrou is getref deur hierdie lering. Sy noem dat daar die belofte van die Messias is, wat die mense al die dinge sou leer. Sy moes stomgeslaan gewees het toe Hy aan haar sê dat Hy die Messias, is wat nou met haar praat. Hy het Homself aan 'n ongelowige geopenbaar! Stel jou voor dat Jesus Homself vandag aan jou moes openbaar.
Die dissipels keer terug
Die verhaal word onderbreek deur die terugkeer van die dissipels. Hulle sien dadelik dat Hy met 'n vrou praat, en hulle besef dat Jesus se optrede teen die sosiale norme is, hoewel hulle niks daaroor sê nie. Die vrou sien hierdie as die geleentheid om terug te gaan van waar sy gekom het. Sy neem nie eers haar emmer saam nie, daar sy nooit sover gekom het om water uit die put te trek nie. Die vrou vertrek en gaan verkondig aan die mense dat hulle moet kom kyk na die persoon wat haar geheime geopenbaar het. Miskien was Hy die Messias? So het die mense na Jesus gaan om Hom te sien.
In die gedeelte vanaf vers 31 tot 38 verander die onderwerp van bespreking. Jesus verduidelik aan hulle Sy sending, op so 'n manier dat die mense sou verstaan. Hy noem dat daar 'n oes op die lande is, en dat die oes geoes moet word.
Die gevolg
Vers 39 gee ons 'n terugkeer na die oorspronklike verhaal. Baie van daardie mense wat na Jesus gekom het, toe die vrou hulle na Hom verwys het, glo nou in Hom. Dit is interessant om daarop te let dat hulle vir die vrou sê, miskien omdat hulle nie regtig haar in die prentjie wil hê nie, dat hulle nie meer glo as gevolg van wat sy gesê het nie, maar omdat hulle gehoor het (vers 42) en hulle weet nou dat Hy waarlik die Christus is, die Saligmaker van die wêreld.
Wat ons werklik tref, is dat Jesus se eie mense, die Jode, die dissipels en die godsdienstige leiers, Hom nie glo vir Wie Hy is nie - hulle wantrou en spot Hom. Tog het 'n nasie, wat reeds deur dieselfde Jode verag is, Hom aangeneem as die Messias!
Jesus gee nie om oor wat jou geslag, sosiale status, sondige natuur, die tyd van die dag of rede waarom jy wegkruip, is nie. Hy stel belang in jou! Jy mag dink dat jou sonde meer is as wat Hy bereid is om te vergewe. Sy liefde is wyer, hoër, en dieper, en gaan verder as enige situasie waarin jy vasgevang kan wees. Hoekom Hom nie die kans gee om vir jou Lewende Water te gee nie?